Döküm Kalıpları Çeşitleri

Döküm kalıpları, sıvı metale biçim verir ve kullanılan malzemeye göre ayrılır. Kum kalıplar tek kullanımlıktır: model etrafına sıkıştırılan kum, döküm sonrası bozulur. Ucuzdur, büyük parçalara uygundur ama yüzey kalitesi ve tolerans düşüktür.

Kalıcı kalıplar metalden yapılır ve defalarca kullanılır. Kokil dökümde metal yerçekimiyle dolar; basınçlı dökümde (die casting) eriyik yüksek basınçla enjekte edilir, ince cidarlı ve keskin detaylı parçalar elde edilir. Basınçlı döküm alüminyum, çinko ve magnezyum alaşımlarında yaygındır.

Döküm kalıbı tasarımında iki olgu belirleyicidir: katılaşma sırasında hacim küçülmesi ve gaz oluşumu. Çekme boşluğunu önlemek için besleyici (çıkıcı) yerleştirilir; besleyici, parçanın en son katılaşan bölgesini beslemelidir. Gaz tahliyesi için havalandırma kanalları açılır.

Kalıp sıcaklığının kontrolü hem parça kalitesini hem kalıp ömrünü belirler. Aşırı ısınan sıcak iş çeliğinde ısıl yorulma çatlakları (ısıl çatlak ağı) oluşur ve parça yüzeyine kopyalanır.