Sac metal şekillendirme ve pres kalıpları

Sac metal şekillendirme, malzemeyi plastik deformasyonla biçimlendirir. Dört temel işlem vardır: kesme (kalıpla ayırma), delme, bükme ve derin çekme.

Kesme kalıplarında zımba ile dişi kalıp arasındaki boşluk, sac kalınlığının yüzde 5–10'u kadar seçilir. Boşluk küçükse kesme kuvveti ve takım aşınması artar; büyükse kesit yüzeyinde aşırı çapak ve kopma bölgesi oluşur.

Bükmede geri yaylanma (springback) kaçınılmazdır: sac, yük kalktığında bir miktar geri açılır. Telafi için kalıba fazla bükme açısı verilir ya da dipte ezme uygulanır. Bükme yarıçapı, malzemenin minimum bükme yarıçapının altına inemez; aksi hâlde dış lifler çatlar.

Derin çekmede sac, zımba ile kalıba çekilerek kap biçimi alır. Buruşmayı önlemek için baskı plakası, yırtılmayı önlemek için yeterli köşe radyusu ve uygun yağlama gerekir. Şekillendirme sınır diyagramı, hangi gerinim bileşiminde yırtılma olacağını gösterir ve tasarımın güvenli bölgede kalmasını sağlar.