İçeriğe geç
MAIM 304Makina Tasarımı

13. Hafta

Kayış-kasnak, zincir, kavrama ve frenler

Tasarım & CAD4. YarıyılAKTS: 4

Bu haftanın konuları

  • Kayış türleri ve güç iletim hesabı
  • Zincirli aktarma organları
  • Kavrama ve fren seçimi

Konu içeriği

Kayış-kasnak aktarımı, esnek eleman üzerinden güç iletir. Düz kayış, V kayış ve triger kayış başlıca türlerdir. V kayış, kanal içinde kama etkisiyle sürtünmeyi artırır ve düz kayışa göre çok daha yüksek moment aktarır. Triger kayış dişli olduğu için kaymaz ve senkron hareket sağlar.

Aktarılabilecek güç, kayış gerginliğine, sarım açısına ve sürtünme katsayısına bağlıdır; küçük kasnaktaki sarım açısı belirleyicidir. Kayış aktarımının üstünlükleri: aşırı yükte kayarak koruma sağlaması, titreşim sönümlemesi ve düşük maliyet. Zayıflığı ise kayma nedeniyle tam sabit çevrim oranı verememesidir.

Zincirli aktarma, kaymasız çalışır ve yüksek moment taşır; büyük eksen aralıklarında ve kirli ortamlarda kayışa göre üstündür. Karşılığında gürültülüdür, yağlama ister ve zincir uzamasına karşı gergi gerekir.

Kavramalar, iki mili bağlar veya ayırır. Sabit kavramalar sürekli bağlantı kurar; hareketli (kalkış) kavramaları hareket iletimini kontrol eder; emniyet kavramaları aşırı yükte bağı keser; esnek kavramalar eksen kaçıklığını tolere eder ve titreşimi sönümler.

Frenler hareketi durdurur ve seçimi frenleme momenti ile ısı kapasitesine göre yapılır: sürtünme ile üretilen ısının uzaklaştırılabilmesi, çoğu zaman moment kapasitesinden daha kısıtlayıcıdır.

13. Hafta — Makina Tasarımı | Erol Büker