موضوعات هذا الأسبوع
- Eğilme ve burulma altında mil boyutlandırma
- Mil üzerindeki kuvvet ve moment diyagramları
- Kritik devir sayısı ve şekil değiştirme kontrolü
محتوى الدرس
Mil, dönme hareketini ve momenti taşıyan temel elemandır; genellikle hem eğilme hem burulmaya birlikte maruz kalır.
Boyutlandırma, mil üzerindeki kuvvetlerin belirlenmesiyle başlar. Dişli, kasnak ve kavrama gibi elemanların aktardığı kuvvetler yataklara dağıtılır; iki düzlemde kesme kuvveti ve eğilme momenti diyagramları çizilir ve bileşke moment bulunur. Burulma momenti, aktarılan güç ve devir sayısından hesaplanır.
Kritik kesit, eğilme momenti ile çentik etkisinin birlikte en olumsuz olduğu yerdir; genellikle bir kasnak göbeğinin veya rulman omuzunun bulunduğu kesittir. Boyutlandırma bu kesit için eşdeğer gerilme ölçütüyle yapılır ve yorulma düzeltme faktörleri uygulanır.
Mukavemet tek başına yeterli değildir. Şekil değiştirme kontrolü de gerekir: aşırı sehim, dişli kavramasını bozar ve rulman ömrünü kısaltır; burulma açısı sınırının aşılması hassas mekanizmalarda konum hatası yaratır.
Kritik devir sayısı, milin doğal titreşim frekansına karşılık gelen devirdir; bu devirde rezonans oluşur ve genlik hızla büyür. Çalışma devri, kritik devirden yeterince uzak tutulur.