12. Hafta
Değişen iş modelleri
Bu haftanın konuları
- Ürün yerine hizmet satışı ve sonuç odaklı sözleşmeler
- Platform ekonomisi ve veri temelli gelir modelleri
- Kitlesel kişiselleştirme
Konu içeriği
Dijital dönüşüm, iş modellerini de değiştirir. En belirgin değişim, ürün satışından hizmet satışına geçiştir: müşteri kompresör değil basınçlı hava, motor değil çalışma saati satın alır. Üretici, ürünün ömrü boyunca gelir elde eder ve dayanıklı ürün üretmek onun çıkarına olur. Bu modelin ön koşulu, ürünün uzaktan izlenebilmesidir.
Platform ekonomisinde değer, üretimden çok arz ile talebi buluşturmaktan gelir; ağ etkisi nedeniyle büyüyen platform daha da güçlenir. Üretim sektöründe pazaryerleri, kapasite paylaşım platformları ve tedarik ağları bu modelin örnekleridir.
Veri temelli gelir modelleri, ürünün ürettiği verinin kendisini değerli hâle getirir: filo verisinden çıkarılan kullanım örüntüleri, hem ürün geliştirmeye hem müşteriye danışmanlık hizmetine dönüşür.
Kitlesel kişiselleştirme, seri üretim maliyetiyle bireysel ürün sunmaktır; esnek üretim, modüler tasarım ve dijital sipariş akışı gerektirir.
Bu modellerin ortak yanı, rekabetin ürün özelliklerinden ekosisteme kaymasıdır. İşletmeler artık tek başına değil, tedarikçi ve platformlarla birlikte rekabet eder.