7. Hafta
Bulut bilişim, uç bilişim ve siber güvenlik
Bu haftanın konuları
- Bulut hizmet modelleri: IaaS, PaaS, SaaS
- Uç bilişimin üretimdeki rolü
- Endüstriyel sistemlerde siber güvenlik riskleri
Konu içeriği
Bulut bilişim, hesaplama ve saklama kaynağının internet üzerinden hizmet olarak alınmasıdır. Üç hizmet modeli vardır: altyapı (IaaS), platform (PaaS) ve yazılım (SaaS). İşletme için asıl kazanç, sermaye harcamasının işletme giderine dönüşmesi ve kapasitenin ihtiyaca göre ölçeklenebilmesidir.
Bulutun üretimdeki sınırı gecikmedir: bir robotun güvenlik durdurması buluta gidip gelemez. Uç bilişim (edge computing) bu nedenle ortaya çıkmıştır: veri, üretildiği yerin yakınında işlenir. Gecikme düşer, bant genişliği tasarrufu sağlanır ve bağlantı koptuğunda sistem çalışmaya devam eder. Yaygın mimari melezdir: gerçek zamanlı kararlar uçta, uzun dönemli analiz bulutta yapılır.
Siber güvenlik, dijitalleşmenin ayrılmaz bir parçasıdır. Üretim ağlarının kurumsal ağa ve internete bağlanmasıyla saldırı yüzeyi genişlemiştir. Riskler: üretim durdurma amaçlı fidye yazılımı, veri hırsızlığı, süreç parametrelerinin sabote edilmesi.
Temel önlemler: ağ bölümleme, güçlü kimlik doğrulama, yama ve varlık envanteri yönetimi, yedekleme, izleme ve olay müdahale planı. IEC 62443 endüstriyel otomasyon güvenliğinin referans standardıdır. Güvenlik bir ürün değil, sürekli yürütülen bir süreçtir.