Çevrimiçi pazarlar ve iş modelleri

Çevrimiçi pazarlar, alıcı ve satıcının dijital ortamda buluştuğu yapılardır ve klasik pazar tanımının bazı kurallarını değiştirir: coğrafi sınır zayıflar, arama maliyeti düşer, uzun kuyruk ürünleri ekonomik hâle gelir.

İş modelleri taraflara göre sınıflandırılır. B2C'de işletme son tüketiciye satar. B2B'de işletmeler arası ticaret yapılır; sipariş büyüklüğü ve karar süreci farklıdır, ilişki yönetimi öne çıkar. C2C'de tüketiciler birbirine satar; ikinci el platformları bu modeldedir. D2C ise üreticinin aradaki halkaları atlayarak doğrudan tüketiciye satmasıdır.

Pazaryeri modeli, kendi ürününü satmak yerine satıcı ile alıcıyı buluşturup komisyon almaya dayanır. Ağ etkisi nedeniyle büyüyen pazaryeri daha da çekici hâle gelir; bu, pazaryeri pazarlarında yoğunlaşmanın nedenidir. Satıcı açısından pazaryeri hızlı erişim sağlar ama müşteri ilişkisine ve veriye sahip olmayı engeller.

Aracısızlaşma, aracıların devre dışı kalmasıdır; yeniden aracılaşma ise yeni tür aracıların (karşılaştırma siteleri, pazaryerleri, arama motorları) ortaya çıkmasıdır. İkisi aynı anda yaşanır: eski aracılar zayıflarken yeni ve daha güçlü aracılar doğar.